• YARIM ALTIN
    3.506,00
    % 0,42
  • AMERIKAN DOLARI
    18,6440
    % 0,01
  • € EURO
    19,6447
    % -0,27
  • £ POUND
    22,8636
    % 0,13
  • ¥ YUAN
    2,6808
    % 0,15
  • РУБ RUBLE
    0,2984
    % 0,48
  • BITCOIN/TL
    319974,311
    % -0,31
  • BIST 100
    5.005,30
    % 3,08

Eşitsizlikler ve para politikası

Eşitsizlikler ve para politikası

Pandemi öncesi dönemde en çok konuşulan konulardan birisi giderek artan eşitsizliklerdi. Hatta her “Dünya Ekonomik Forumu” toplantısı öncesi OXFAM’ın eşitsizlik raporları gündeme damga vurur biz de her geçen gün artan eşitsizliklere nasıl bir çözüm bulunacağını tartışırdık. Pandemi tam da bu gelişmelerin üzerine geldi ve görünen o ki eşitsizlikleri daha da fazla artırdı.

Yine OXFAM’ın “Eşitsizlik Virüsü Raporu” dünyadaki en zengin 10 kişinin 9 aylık servet artışıyla tüm dünyanın aşılanmasının mümkün olduğunu ortaya koyuyor. Yine aynı rapora göre dünyadaki en zengin 1000 kişi pandemi nedeniyle yaşadığı kayıpları sadece 9 ayda telafi edebilirken, dünyanın en yoksullarının ekonomik olarak toparlanmasının 10 yıldan uzun sürebileceği belirtiliyor.

Öte yandan pandemi döneminde 100 milyonlarca insan gelirini ya da işini kaybetti. Özellikle hizmetler sektöründe yaşanan tahribat oldukça büyük. Ayrıca pandemi ile beraber ortaya çıkan yeni iş yapma şekilleri pek çok mesleği ortadan kaldırıyor. Dolayısıyla önümüzdeki dönemde eşitsizlikler daha da artacağa benziyor.

Tam da böyle bir dönemde “Bank for International Settlements” (BIS) son yayınladığı raporda eşitsizlikler konusu ile ilgili dikkat çekici tespitlerde bulundu. Rapora göre; para politikası eşitsizliğin ana nedeni olmadığı gibi onun çözümü de değil. Her ne kadar pandemi döneminde merkez bankaları oldukça saldırgan aktörler haline gelse de bu tek başına yeterli bir çözüm sunmuyor.

BIS’in analizlerine göre; merkez bankaları ekonomik aktiviteyi desteklemek ve işsizliği azaltmak için olağanüstü düşük faiz oranları ve kapsamlı bilanço kullanımı içeren politikalar uyguluyor. Ama bu tür politikalar yoğunlukla zenginlere fayda sağlayacak şekilde varlık fiyatlarını artıran eylemlere dönüşmüş durumda.

Özetle; para politikası eşitsizlikleri ortadan kaldırmak için bir çözüm gibi görünmüyor. Hatta yine aynı rapora göre; eşitsizliği ortadan kaldırmak için gerekli yapısal reformlar da çoğu ekonomistin hayal ettiğinden daha zor.

Elbette para politikası makroekonomik istikrar için oldukça önemli. Ancak son gelişmeler gösteriyor ki radikal yapısal reformlar yapmak gerekiyor. Para ile maliye politikaları arasındaki senkronizasyon her zamankinden daha önemli hale gelmiş durumda ve söz konusu eşitsizlikler olunca kayıtdışı ekonomi ile mücadele ve adil bir vergi politikası ana gündem maddesi olmak zorunda.