• YARIM ALTIN
    3.835,00
    % -0,15
  • AMERIKAN DOLARI
    18,8341
    % 0,05
  • € EURO
    20,4736
    % 0,09
  • £ POUND
    23,3577
    % 0,11
  • ¥ YUAN
    2,7766
    % 0,05
  • РУБ RUBLE
    0,2719
    % 0,41
  • BITCOIN/TL
    449754,180
    % 4,12
  • BIST 100
    5.191,83
    % -0,75

Gizli ÖTV zammıyla 200 bin az oto satılır

Gizli ÖTV zammıyla 200 bin az oto satılır

Türkiye’de alınabilecek tüm yeni modeller yüzde 80’lik ÖTV dilimine girince, fiyatlar yüzde 22-23 arttı. Bu da yıl sonu hedeflerinin 200 bin adet azalmasını sağladı.

16 Temmuz’da Parakule’de yayınlanan yazıma, “Otomotiv 14 ay sonra ilk kaybı yaşayacak” başlığını atmış, pazarın yüzde 40 civarında daralacağını aktarmıştım. Resmi sonuçların 3 Ağustosta açıklandığı düşünülürse 20 gün önceden bunu bilmem tuhaf gelebilir ama inanın bunun için müneccim olmaya gerek yok. Sektörde kime sorsanız size aynısını söylerdi. Sonuçta temponun düşmeye başladığı haziran ayından belliydi. Yazımda sektör beklentisinin yüzde 40 düşüşle 50-55 bin adet arasında olduğunu aktarmıştım. Bayram sonrasında beklenen hareketlilik yaşanmayınca temmuzda pazar yüzde 45 daralmayla 48 bin adedin altına geriledi. Yani beklentinin bile altında kayıp yaşandı.

            FİYATLAR %22-23 ARTTI

Evet, pazarın daralmasında tatil döneminde olunması ve tedarik sıkıntılarının etkisi var ama asıl büyük darbe ÖTV’den geldi. Kurların artmasına bağlı olarak yüzde 50’lik ÖTV diliminde sadece 1-2 model kalınca, alınabilecek neredeyse tüm yeni modeller yüzde 80’lik ÖTV dilimine girdi. Bir otomobilin  yüzde 50’den 80’lik ÖTV dilimine girmesinin anlamı fiyatlarının en az yüzde 22-23 artması demek. Yani bir başka değişle 200-230 bin TL arasındaki otomobillerin fiyatları ÖTV artışı nedeniyle 280-300 bin bandına çıkınca, perakende de işler zayıfladı. Sonuçta bahsettiğimiz farklar 100 bin TL’ye ulaşıyordu. Buna faiz yükünü de eklediğimizde alacakları bir sıfır otomobilin maliyeti 230-250 bin TL’den 300-350 bin TL’ye yükselmişti. Şimdi siz olsanız böyle bir fiyat artışı karşısında yeni otomobil alır mısınız?

KİM OTOMOBİL ALIYOR?

“Peki o zaman temmuzda 36 bin 311 adet yeni otomobil satılmış, onları kim aldı?” diye sorabilirsiniz. Hemen söyleyeyim, onların çoğu yatırım amaçlı veya yüksek gelir grubunda olanların aldıkları araçlar. Çoğunu da kurumsal yani şirketler veya kiralamacılar almış. Zaten ilk 7 ay sonunda nüfusa oranla satılan araç sayısı her şeyi net anlatıyor. Sıkı durun; Türkiye’de 6 ay sonunda 1000 kişiye satılan sıfır otomobil sayısı sadece 3,7. Yani her 1000 kişiden 4’ü bile yeni otomobil alamamış.

HER ÇEYREK DEĞİŞİYOR

İşin kötü tarafı ilk 6 ayda pazarın beklentinin üzerinde artmasında etkili olan araç kiralama şirketlerinin de alımları azaldı. Yani temmuzdan sonra ağustos ve eylülde de daralmanın devam edeceğine kesin gözüyle bakılıyor. Hem perakende hem de kurumsal alımlar gittikçe zayıflayacağa benziyor.

Geçen hafta konuştuğum Toyota Türkiye CEO’su Ali Haydar Bozkurt’ta aynı paralelde açıklamalar yaparken, bu tempoyla 2021 yılında toplam pazarın ancak 700-725 bin adet seviyelerine inebileceğini söyledi. İlk 6 ay sonunda önce 800-850 bin adetler sonra 900 bin adetler, hatta 1 milyon adetler konuşulurken, geldiğimiz noktada hedefler 700 bin adede kadar geriledi.

Tabi bunların hepsi öngörü. Pandeminin seyri, kur ve faizlerdeki değişim ve en önemlisi ÖTV oranlarında bir güncelleme işin rengini kısa sürede olumlu veya olumsuz değiştirebilir. Ama otomotiv sektöründeki tek gerçek, her 3 ayda bir hedeflerin ve planların revize edilmesi. Bekleyip göreceğiz…